Erkek müşterileri damsız almayan işletmeye üst sınırdan ceza

TİHEK'in kararına göre, iki erkek geçen yıl şubat ayında İstanbul'daki bir mekanda düzenlenecek müzik etkinliği için bilet aldı.

Etkinlik için gittikleri mekan kapısından güvenlik personeli tarafından "damsız giriş" yapılamayacağı belirtilerek geri çevrilen kişiler, biletlerde ve etkinlik kurallarında böyle bir kısıtlama bulunmadığı, uygulamanın cinsiyet temelinde ayrımcılık teşkil ettiği gerekçesiyle kuruma başvurdu.

Başvuruda, yaşanan duruma ilişkin işletmenin elektronik posta adresine şikayette bulunulduğu, erkeklerin alkol alarak diğer kişileri rahatsız edeceği varsayımıyla damsız girişe izin verilmediği yönünde dönüş alındığı ifade edildi.

Muhatap işletme tarafından sunulan görüşte, işletmede kadın-erkek eşitliğine aykırı herhangi bir ayrımcı tutum sergilenmediği öne sürüldü.

İşletme tarafından kadın misafirlerin daha güvende hissetmesi için hassas davranıldığı, ayrıca geçmişte etkinlik sırasında alkol tüketimi nedeniyle yaşanan bazı taşkınlıkların sulh yoluyla çözüldüğü ve bugüne kadar şikayete konu olmadığı aktarıldı.

Görüşte, etkinlik kurallarında, "organizasyon şirketinin etkinlik için uygun görmediği kişileri bilet ücretini iade etmek kaydıyla içeri almama hakkına sahip olduğu" ile "organizasyon sahibinin kadın-erkek eşitliğini sağlamak amacıyla bilet ücretini iade etmek kaydıyla kişiyi içeri almama hakkını kullanabileceği" hükümlerinin yer aldığı ifade edildi.

Başvuruyu inceleyen TİHEK, erkek müşterilere yönelik uygulamanın cinsiyet temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmederek işletmeye üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.

Kararın gerekçesinden

TİHEK'in kararında, Anayasa'nın 10. maddesinde herkesin kanun önünde eşit olduğunun hüküm altına alındığı, devlet organları ve idare makamları dahil bütün işlemlerde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmenin zorunlu olduğu bildirildi.

6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nda da her türlü ayrımcılığın yasaklandığına işaret edilen kararda, "6701 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesinde sayılan ayrımcılık temellerinden birini de cinsiyet oluşturmaktadır. Bir kişinin hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden karşılaştırılabilir durumdakilere kıyasla eşit şekilde yararlanmasını cinsiyeti nedeniyle engelleyen veya zorlaştıran her türlü farklı muamele, cinsiyet temelinde doğrudan ayrımcılık oluşturmaktadır." ifadelerine yer verildi.

Kararda, "Erkeklerin kadınları rahatsız edeceğine dair düşünce toplumsal ön yargılardan ileri gelmekte ve bunun gibi ön yargılar toplumdaki eşitsizliği derinleştirmektedir." tespiti yapıldı.

Yalnızca ön yargılardan ve varsayımlardan hareketle tek ya da birden fazla erkek müşterinin yanında kadın olmadan işletmeye alınmamasının meşru olmadığı vurgulanan kararda, "Bu amaç meşru sayılsa dahi ihtimal dahilinde olduğu ileri sürülen tatsız olayların yaşanması halinde söz konusu olaylara müdahale edebilmek için güvenlik tedbirlerinin artırılması gibi alternatif ve ölçülü tedbirlerin değerlendirilmediği göz önüne alındığında, bu şekilde bir uygulamanın somut olay adaleti açısından ölçülü olmadığı açıktır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Gerekçede, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde muhatap işletme tarafından cinsiyet temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği kanaatine varıldığı kaydedildi.