Batı'nın yeni NATO arayışı
ABD’nin NATO’ya bağlılığına ilişkin Avrupa’da artan belirsizlik, kıta ülkelerinde yeni bir savunma yapılanması tartışmalarını hızlandırdı. Özellikle Trump yönetiminin NATO’ya yönelik eleştirel yaklaşımı ve Washington’un güvenlik yükünü azaltabileceğine dair mesajları, Avrupa başkentlerinde "ABD’siz NATO" senaryolarını yeniden gündeme taşıdı.
Avrupa basınında yer alan analizlerde, bazı ülkelerin gayriresmi olarak "Avrupalı NATO" olarak adlandırılan yeni bir savunma modeli üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Yerel kaynaklar, Avrupa ülkelerinin NATO’nun mevcut askeri altyapısını koruyarak Amerikan askeri kapasitesinin yerini kademeli biçimde Avrupa kaynaklarıyla doldurmayı hedeflediği aktarıldı. Plan kapsamında Avrupalı subayların NATO içerisindeki kritik komuta pozisyonlarında daha fazla görev alması, ortak savunma sanayisinin güçlendirilmesi ve Avrupa merkezli caydırıcılık kapasitesinin artırılması öngörülüyor. Almanya’nın uzun yıllar mesafeli durduğu "stratejik özerklik" fikrine son dönemde daha sıcak yaklaşması ise dikkat çekiyor.
Öte yandan Avrupa Birliği içinde tam anlamıyla bağımsız bir "Avrupa ordusu" kurulmasına yönelik görüş ayrılıkları sürüyor. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, NATO dışında ayrı bir Avrupa ordusunun komuta karmaşasına yol açabileceğini savunurken, birçok Avrupa ülkesi NATO’nun tamamen yerine geçecek bir yapıdan ziyade, ittifak içinde daha güçlü bir Avrupa kanadı oluşturulmasını destekliyor.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası güvenlik kaygılarının derinleşmesiyle birlikte Avrupa ülkeleri savunma harcamalarını artırırken, ortak füze savunma sistemleri, insansız hava araçları ve siber güvenlik projeleri de hız kazandı. Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Türkiye’nin de dahil olduğu çok uluslu savunma projelerinde yeni iş birlikleri devreye alınırken, NATO içerisinde "daha Avrupalı bir savunma mimarisi" fikrinin giderek daha yüksek sesle tartışıldığı belirtiliyor. (İLKHA)
